Er zijn plekken die eruitzien alsof ze speciaal voor een film zijn gecreëerd. Witte huizen die aflopen naar de zee, groene heuvels bedekt met dennenbomen, kleine bootjes die dobberen in de haven en baaien met water in een intense turquoise kleur. Skiathos is precies zo’n plek. Het is een van de mooiste eilanden van Griekenland en betovert niet alleen met zijn natuurlijke landschap, maar ook met de sfeer van een Griekse zomer.
Het eiland was te zien in de film “Mamma Mia!”. Toen het verhaal van Sophie, Donna en drie potentiële vaders in 2008 in de bioscopen verscheen, zagen miljoenen kijkers het idyllische Griekenland. Zon, blauwe zee, de muziek van ABBA, witte huizen en groene heuvels creëerden het beeld van een vakantieparadijs waar je meteen naartoe wilde. Het eiland in de film heette Kalokairi, hoewel het op geen enkele kaart voorkomt. Het was een fictieve locatie die speciaal voor het verhaal was bedacht, maar de landschappen waren de echte Griekse eilanden. Skiathos komt in de film voor als een van de plaatsen waar de personages langskomen, en de haven werd een onderdeel van het verhaal. Tegenwoordig kun je Skiathos bezoeken in de voetsporen van “Mamma Mia!”, maar het wordt al snel duidelijk dat de film eigenlijk slechts het begin van het verhaal is. Skiathos heeft veel meer te bieden dan een paar filmbeelden.
De veerboot nadert langzaam de haven. In de verte zijn groene heuvels, witte huizen en bootjes te zien die op het kalme water dobberen. Hoe dichter je bij de kust komt, hoe duidelijker de stad Skiathos wordt – helder, uitgestrekt rond een baai en aflopend naar de zee. Deze eerste indruk vat perfect het karakter van het hele eiland samen. Skiathos bruist van het leven. Overdag trekt het bezoekers aan met zijn stranden en turquoise baaien, terwijl het ’s avonds tot leven komt met zijn tavernes, restaurants en cafés in de haven. Het is een van de populairste eilanden, maar het heeft veel van de sfeer van een traditioneel Grieks eiland behouden. Op slechts een paar straten van de bruisende kustlijn bevind je je in een doolhof van smalle straatjes, verscholen tussen witgekalkte huizen, kleine kerkjes en verborgen binnenplaatsen. Het tempo wordt hier rustiger en de drukte van de haven maakt langzaam plaats voor het dagelijkse ritme van het eilandleven.
De natuur blijft echter de grootste schat van Skiathos. Wegen leiden door geurige dennenbossen, die op sommige plaatsen bijna tot aan de zee reiken. Baaien verschijnen te midden van het groen en om de volgende bocht kan je plotseling het blauwe oppervlak van de zee zien. Groen en zee zijn hier bijna onlosmakelijk met elkaar verbonden. Door de kleine omvang van het eiland verandert het landschap snel – van de bruisende haven en populaire stranden naar rustigere baaien, bospaden en plekken waar je je even helemaal alleen op het eiland waant. Het is deze unieke combinatie die Skiathos eruit laat zien als een kant-en-klaar filmdecor. Witte huizen tegen een diepblauwe achtergrond, bootjes aan kleine steigers, stenen trappen en kerken hoog boven de zee creëren een landschap dat bijna gemaakt lijkt voor de camera. Het is geen wonder dat het eiland en de naburige Sporaden het decor zijn geworden voor filmverhalen, maar zelfs zonder de filmische associaties blijft Skiathos in het geheugen hangen.
Voor fans van “Mamma Mia!” is een van de belangrijkste locaties op het eiland de Oude Haven in Skiathos-stad. De scènes van de aankomst van de personages uit de film werden hier gefilmd. Een van de meest iconische scènes toont Sam en Harry die proberen een boot te halen die hen naar Kalokairi, het eiland uit de film, zal brengen. In deze openingsscènes begint hun reis naar het eiland, en het is tevens een van de meest herkenbare filmavonturen die zich afspelen in een Grieks landschap. Tegenwoordig ziet de haven er bijna uit als een ansichtkaart. Vissers- en rondvaartboten liggen verspreid over de kade, tavernes en cafés bevinden zich tussen de stenen gebouwen, en ’s avonds weerspiegelen de lichten van de restaurants in het kalme water. De witte huizen van Skiathos rijzen boven de haven uit, en de smalle straatjes leiden steeds hoger, met steeds meer uitzicht op de baai. Het is hier vooral prachtig aan het einde van de dag, wanneer het felle licht plaatsmaakt voor gouden tinten en de haven zich langzaam klaarmaakt voor de avond.
Wandelend langs de waterkant kan je natuurlijk proberen de filmlocaties te vinden. Sommige plekken lijken verrassend bekend, hoewel er veel is veranderd sinds de film werd opgenomen. Je kunt het spoor van de film nog verder volgen – zowel de oude als de nieuwe haven bieden cruises aan naar het nabijgelegen eiland Skopelos, waar ook scènes uit de film zijn opgenomen. Bekijk meer van de bekende plekken van het witte doek, dit keer vanuit het perspectief van de zee en een naburig eiland. De reis tussen de eilanden is al een hoogtepunt en biedt een compleet ander perspectief op de Sporaden-archipel. Onderweg vermengen de filmbeelden zich al snel met uitzichten op kleine baaien, groene heuvels en de blauwe Egeïsche Zee.
Zet de zoektocht naar specifieke shots even opzij en kijk gewoon rond. De oude haven heeft een eigen ritme en sfeer die niet in een paar minuten film te vangen is. Ga gewoon aan de kade zitten met een kop Griekse koffie en observeer het havenleven. Boten varen de baai binnen, iemand komt terug van het vissen, toeristen zoeken een plek om te dineren en de lokale bevolking begint aan hun avondwandeling. Gesprekken en de geur van koken zweven uit de nabijgelegen tavernes, bemanningen maken hun boten schoon na een lange dag en een warme, mediterrane avond daalt langzaam neer over het water. De haven, die een paar uur eerder nog bruiste van de activiteit, verandert. Op zulke momenten houdt Skiathos op een plek te zijn die je kent uit een film en wordt het zijn ware zelf.
Wie vooral voor de zee naar Skiathos komt, zal vroeg of laat Koukkounaries tegenkomen. Dat is een van de beroemdste stranden van het eiland – breed, zandig en omgeven door een dennenbos. De naam verwijst naar de dennenbomen die zo kenmerkend zijn voor het landschap in dit gebied. Zelfs de weg naar dit deel van het eiland kondigt een verandering van omgeving aan. De gebouwen maken geleidelijk plaats voor groen en tussen de bomen verschijnen steeds meer glimpen van de blauwe zee. Hier is het bijzonder duidelijk waarom Skiathos het groene eiland wordt genoemd. Het bos raakt bijna het strand en het intense groen contrasteert met het lichte zand en het blauw van de Egeïsche Zee. Het heldere water en de zachte helling naar de zee maken het perfect voor lange, ontspannen zwempartijen. De dennenbomen zorgen voor natuurlijke schaduw, waardoor je zelfs midden in de zomer even kunt ontsnappen aan de Griekse zon.
Koukounaries laat een andere kant van Skiathos zien – meer gericht op strand en vakantie. Je kunt hier een paar uur doorbrengen, of net zo goed de hele dag. Sommigen kiezen een ligbedje aan het water, anderen wandelen langs de kust of zoeken een rustiger plekje aan de rand van het strand. Koukounaries biedt een prachtig landschap, vooral van bovenaf gezien, waar het strand de bossen ontmoet. Net voorbij de dennenbomen ligt de lagune van Strofilia, die een compleet ander, vrediger landschap creëert. Op slechts een paar stappen van de drukte van het strand bevind je je te midden van groen en het geluid van de bomen. Het zijn deze contrasten die een van de grootste charmes van Skiathos vormen – zee, bos en kleine stukjes natuur liggen praktisch naast elkaar. Omdat Koukounaries geen plek is die je móét bezoeken. Het is een plek waar je gewoon graag bent.
In het noorden van het eiland ligt een plek die een van de symbolen van Skiathos is geworden: Lalaria. Het is voornamelijk over zee te bereiken. Zelfs tijdens de boottocht verandert het landschap. Groene heuvels maken plaats voor een ruigere, rotsachtige kustlijn en de bleke rotsen contrasteren met het bijna onwerkelijk blauwe water. Met elke minuut die voorbijgaat, onthult het eiland een wildere kant, compleet anders dan die van de zuidkust. De reis zelf is onderdeel van de ervaring. De boot glijdt langs hoge kliffen, langs kleine baaien en rotswanden die bijna loodrecht de zee in storten. Pas als Lalaria voor ons verschijnt, begrijpen we ten volle waarom het een van de meest herkenbare bestemmingen van Skiathos is geworden.
Lalaria is betoverend in zijn eenvoud. Witte stenen, rotsachtige kliffen, een intens blauwe zee en een bijna volledige afwezigheid van gebouwen creëren een landschap dat moeilijk te verwarren is met een andere locatie. Het zachte, gouden zand dat we kennen van Koukounaries ontbreekt hier. De kust is bedekt met lichte, door de zee gladgeslepen kiezels, waardoor het water nog bijzonderere tinten krijgt – van turkoois vlak bij de kust tot diep marineblauw iets verder op zee. Een van de meest kenmerkende eigenschappen van Lalaria is de rotsboog die direct uit de zee oprijst. Deze is te zien op talloze foto’s van Skiathos en is bijna het handelsmerk van het eiland geworden.
Vanaf een boot ziet het er bijzonder indrukwekkend uit – als een natuurlijke toegangspoort tot een verborgen deel van de kust. Hier voel je de kracht van de natuur van het eiland ten volle. Lalaria herinnert ons eraan dat Skiathos niet alleen bestaat uit groene bossen, vredige baaien en vakantieoorden, maar ook uit ruige en bijna ontoegankelijke plekken. Het is de moeite waard om hierheen te komen, alleen al voor de weg ernaartoe, het uitzicht op de rotsachtige kust en het moment waarop je de zee achter het volgende raam ziet.
Vanaf de klif doemt een helder strand op, omgeven door blauw. Er zijn plekken die je het best te voet kunt verkennen. Lalaria is er echter een die je eerst vanaf de zee moet zien.
Het mooiste Skiathos begint misschien wel aan het einde van de dag. Overdag bruist de haven van de activiteit. Veerboten komen aan en vertrekken, excursieboten brengen toeristen naar hun volgende cruises en de kade is gevuld met gesprekken en gelach. De zon weerkaatst op de witte huizen en de smalle straatjes van de stad bieden een beetje beschutting tegen het intense licht. Tegen het einde van de dag begint alles echter te veranderen. De zon zakt lager, de kleuren worden warmer en de witte gevels van de huizen krijgen tinten goud en roze. Boten keren na een lange dag op zee terug naar de haven en bewoners en toeristen begeven zich langzaam naar de kade. Na zonsondergang begint het tempo te vertragen. Tavernes zetten tafels bijna aan de waterkant neer en het licht van kleine lampjes en kaarsen geeft de haven een compleet andere uitstraling dan een paar uur eerder.
Een avondwandeling kan ook leiden naar het schiereiland Bourtzi, dat de oude haven scheidt van het nieuwere deel van de waterkant. Vanaf hier zie je de stad vanuit een iets ander perspectief. De lichtjes langs de baai, de masten van de boten tekenen zich af tegen de donkere hemel en ergens in de verte twinkelen de lichtjes van schepen die over de Egeïsche Zee varen. Het is een goed moment om gewoon even aan de haven te zitten. Je kunt dineren, een glas lokale wijn of Griekse koffie bestellen en kijken hoe de stadslichten in het water weerspiegelen. Je hoeft geen kaart te raadplegen of je af te vragen wat je vervolgens wilt zien. Skiathos kun je het beste ’s avonds verkennen zonder plan.
Op momenten als deze is het gemakkelijk te begrijpen waarom de Griekse eilanden al decennia lang kunstenaars, filmmakers en reizigers aantrekken. Het zijn niet alleen de prachtige stranden, de blauwe zee of de witte huizen. Er is ook iets dat moeilijker te beschrijven is: de manier waarop een gewone avond kan veranderen in een van die herinneringen die je lang bijblijven. Skiathos heeft na zonsondergang niet veel opwinding nodig. Alles wat je nodig hebt is een haven, warme lucht, lichtjes die reflecteren in het kalme water en de wetenschap dat het eiland morgenochtend een compleet andere kant zal laten zien.
