Er zijn streken die te druk zijn om er te stoppen, maar het uiterste zuiden van Henegouwen is anders. Bos, kalkrots en dorpen van grijze steen, geklemd tussen de Franse grens en de Maas. Geen wachtrijen en grote souvenirwinkels in Chimay, wel rust, trappisten en veel historische bezienswaardigheden.
Sinds 2023 draagt een groot stuk van de gemeente Chimay een specifieke naam: Nationaal Park van de Entre-Sambre-et-Meuse. Maar liefst tweeëntwintigduizend hectare bos, moeras en kalkgrasland, goed voor tachtig procent van de Waalse biodiversiteit. Dat is iets speciaal in een regio die vooral dankzij zijn gelijknamig bier gekend is.
Deze reportage werd geschreven in samenwerking met 
Hoog op een rots boven Eau Blanche staat het Kasteel van Chimay. Le Chateau de Chimay wordt sinds het einde van de 9de eeuw onafgebroken bewoond door de voorouders van de huidige prinsen. Het kasteel heeft al wat branden en renovaties doorstaan, met de laatste heropbouw in 1935. De prinsen van Chimay openen dan ook graag hun deuren voor een rondleiding. Het mooiste zit achteraan: het theater uit 1863, een ovale Italiaanse zaal met een plafond naar achttiende-eeuwse schetsen voor Fontainebleau, sinds 1993 erkend als uitzonderlijk Waals erfgoed. Een bezoek levert je mooie verhalen op, waaronder dat van Thérésa Cabarrus, bekend als Madame Tallien, een van de beroemdste vrouwen van de Franse Revolutie, die in 1805 prinses van Chimay werd. Het kasteel vormt het historische hart van de streek en is dan ook een mooie eerste stop.
We laten het historische centrum even achter en rijden een kwartiertje zuidwaarts. Daar ligt de abdij van Scourmont, in 1850 gesticht op een winderig plateau. Kerk en tuin zijn toegankelijk, de rest niet: hier wordt nog altijd gewoond en gebeden. Het verhaal van het bier en de kaas krijg je verderop, bij Espace Chimay in Bourlers: een expo over vakmanschap en terroir, met een degustatie van het vat. Een bedrijfsbezoek, maar eentje waarin het water van dit plateau een hoofdrol speelt. Het is een leuke blik achter de schermen en het moment om dit trappistenbier te proeven.
Met Chimay à la Bière achter de kiezen, is het stilaan tijd voor een activiteit. En dat komt hier goed uit. Chimay ligt midden in een van de grootste boscomplexen van België, en dat merk je zodra je te voet gaat. De Grote Doorsteek door het Woud van het Land van Chimay groeide uit tot een ronde van het hele nationaal park: 106,7 kilometer, of 154,5 als je de verbindingswegen meerekent. De route snijdt door de Calestienne en haar karstlandschap, volgt rivieren die nooit rechtgetrokken zijn en verbindt Nismes met Chimay. Onderweg passeer je de Fondry des Chiens, de Ry de Rome en Bruly-de-Pesche, het gehucht waar Hitler in juni 1940 een hoofdkwartier liet bouwen. Een bosrand met een zware ondergrond.
Het knappe is hoe makkelijk die route te doseren valt. Om de vijftien kilometer ligt een bivakplaats, dertien in totaal, dus met tent en rugzak maak je er een week van. Wie liever twee dagen stapt, pikt er een stuk uit: Macquenoise–Virelles (34,5 km), Sivry–Virelles (34 km) of Olloy-sur-Viroin–Philippeville (25 km).
Liever op de fiets? De Trappistenabdijenroute rijgt Chimay, Rochefort en Orval aan elkaar, de drie Waalse trappisten, en werd in 2017 uitgezet door de vzw achter de Grote Routepaden. Het is een van de bekendste themaroutes in de streek en je kan ze makkelijk online downloaden.
Een halfuur oostwaarts begint de Calestienne, de kalkband die de streek haar orchideeën geeft. De Fondry des Chiens bij Nismes wordt weleens de Belgische Grand Canyon genoemd. Groot gezegd voor een diepte van een twintigtal meter, maar de rode aarde, de kale rotswanden en het uitzicht over de vallei maken de omweg meer dan waard.
Verderop varen bootjes over de ondergrondse rivier van de Grotten van Neptunus. Bovengronds werd de Mont des Sens, bijna twee kilometer zintuiglijk pad, in 2026 vernieuwd met steun van het nationaal park; dat stuk is gratis. In Nismes zelf liggen de Jardins d’O rond kasteel Licot, met roeibootjes en een speeleiland. En de Stoomtrein der 3 Valleien rijdt tussen Mariembourg en Treignes nog altijd op kolen, elk weekend van april tot oktober.
Twee dorpen dragen hier het label Mooiste Dorpen van Wallonië. Vierves-sur-Viroin valt als een waterval van huizen naar beneden, met bovenaan het kasteel van de graven van Hamal. Het is een negentiende-eeuws washuis en een mausoleum uit 1906. Lompret is het andere dorp en ligt nog geen tien minuten van Chimay, in een meander van diezelfde Eau Blanche die onder het kasteel doorstroomt en bij Nismes samen met de Eau Noire de Viroin vormt. Esdoorns en taxussen op de hellingen, waaronder een van de zeldzame inheemse taxusreservaten van Wallonië, achttiende-eeuwse huizen, een oude brug, een kerk, en verder vooral stilte.
Proeven doe je ook bij de Brasserie des Fagnes in Mariembourg, waar een gereconstrueerde brouwerij uit 1858 naast een moderne brouwzaal staat. Je ziet het bier ontstaan achter glas en drinkt het nadien van het vat, met een bord streekproducten erbij.
Wie het weekend verlengt of een weekje wil blijven, rijdt noordwaarts naar de Meren van l’Eau d’Heure, het grootste merengebied van België. Vijf stuwmeren, ooit aangelegd om het Kanaal Charleroi-Brussel van water te voorzien, vandaag een plek voor zeilers, kajakkers en wandelaars. En wie het spectaculair wil: de amfibiebus Crocodile Rouge rijdt het water gewoon in.
Chimay verkoopt zichzelf niet luid. Dat is precies waarom het werkt: je komt terug met modderige schoenen en het gevoel iets gevonden te hebben dat nog niet af is.
| 1. WBT – Caroline Beauvois | 7. WBT – Julien Braeckevelt |
| 2. WBT – Martin Dellicour | 8. WBT – Olivier Legardien |
| 3. WBT – Sébastien Roberty | 9. WBT – Olivier Legardien |
| 4. WBT – Sébastien Roberty | 10 PBVW – Rita Photographie |
| 5. WBT – Péripléties | 11 WBT-JL Flémal |
| 6. WBT – Julie Neven | 12 WBT – Martin Dellicour |
