Zeeuwse zilte zaligheden

Zeeland is zoveel meer dan de door zee omringde zandstranden en fiere zeedijken. Voor fijnproevers valt er ook heel wat lekkers te rapen. Laat je verrassen door de Zeeuwse keuken vol zilte zaligheden: allerlei delicatessen zoals zeegroenten, oesters, mosselen en kreeften uit de Oosterschelde.

Zeeland is op geen enkele plek hetzelfde: het is een regio vol wisselende contrasten. In vergelijking met de rest van Nederland, waar de kustlijn één vloeiende, rechte lijn is, ligt het land hier in de zee. Die ligging is allesbepalend geweest: voor het landschap, voor het karakter van de bevolking, de gewoontes, voor haar geschiedenis en voor de lekkere Zeeuwse keuken.

Zeeuws-Vlaanderen en de Gouden Eeuw

De Gouden Eeuw voor de Zeeuwen was ongetwijfeld de 16e en 17e eeuw toen de Zeeuwse schepen naar de Oost en de West voeren, kolonies stichtten en nieuwe horizonten ontdekten. Plaatsnamen als Nieuw-Zeeland, Middelburg, Vlissingen en Zeelandia komen daar vandaan! Naast de handel op zee was er op het vasteland ook heel wat bedrijvigheid: de Zeeuwse kleigronden behoren tot de meest vruchtbare landbouwgebieden ter wereld. Reeds in de middeleeuwen begonnen Vlaamse abdijen in Gent en Brugge Zeeuwse slikken en schorren in te polderen en zeer productieve landerijen op touw te zetten, en de Vlamingen volgden. De Vlaamse invloed op architectuur, taal, gebruiken en volksaard blijft er tot op vandaag in de lucht hangen. Het ‘joie de vivre’ is misschien niet zo uitbundig merkbaar, maar écht genieten doe je op je gemak…

Streekproducten van het land én de zee

Dat ze hier genieten van het leven en van de zee, merk je aan de regionale streekproducten die zowel land als zee opleveren. Het Saeftingher lamsvlees bijvoorbeeld  is uniek: omdat het vlees door het buitendijks grazen van nature een zilte, gekruide smaak krijgt. Steeds bekender zijn ook zeegroenten als lamsoren en zeekraal. Die worden amper nog in het wild geplukt, maar volop gekweekt.

Zeeuwse oesters

Oesterliefhebbers kennen Zeeland maar al te goed. Er zijn twee soorten oesters: de Zeeuwse creuse (holle Japanse oester) en de Zeeuwse platte oester die erg schaars is en uniek van smaak. De platte oesters komen uit Grevelingen en worden vaak rauw gegeten. De creuse kun je ook rauw eten maar wordt vaak gegrild. Verreweg de meeste oesters worden rauw gegeten, vooral door échte puristen. Anderen voegen dan weer wat citroensap of peper toe. Het oesterseizoen loopt van september tot en met eind april.

 

De Zeeuwen kennen twee productiegebieden voor hun oesters: één van 1550 ha in de Oosterschelde voor de creuses en een kleinere van 550 ha met zowel platte oesters als creuses in het Grevelingenmeer. De temperatuur van het water, het zoutgehalte en het zuivere water in deze gebieden maken ze een ideale plaats voor de oesterkweek. De oesters worden opgevist met netten die over de bodem van de oestergebieden slepen. Hierna worden ze opgeslagen in zogenaamde oesterputten, waar het zeewater alle oesters spoelt.

De Oesterputten van Yerseke

In het kleine vissersdorp Yerseke kan je de beroemde Oesterputten gaan bekijken. Kleine oesterhuisjes omringen luisterrijk een groot waterbassin, net een beeld uit 1920. De kwekers laten in deze oesterputten hun oesters ‘tot rust’ komen. Deze oesters zijn namelijk net opgevist uit de wateren van de Oosterschelde en de Grevelingen. Per soort liggen ze in genummerde putten te wachten tot ze verpakt worden.

Het uithangbord van Zeeland: Zeeuwse mosselen

Zeeland is natuurlijk ook onlosmakelijk gelinkt aan zijn mosselen. Ook hier zijn er twee soorten: hangcultuur en bodemcultuur. De hangcultuur groeit sneller en het kweken vindt plaats in de Oosterschelde, de bodemcultuur neemt meer tijd in beslag voordat de mosselen voor consumptie geschikt zijn. Nederlanders vissen al ruim 150 jaar op mosselen. In Yerseke vind je de enige mosselveiling ter wereld: de Nederlandse mosselveiling. Alle mosselen uit de Waddenzee en de Oosterschelde worden hier geveild en verstuurd richting België, Duitsland, Frankrijk en natuurlijk de binnenlandse markt.

 

De twee kweekgebieden liggen in de Oosterschelde en de Waddenzee, samen goed voor 6 000 hectare. In de Waddenzee is er een hoger aanbod van voedsel voor de mosselen door de sterke invloed van het getij. De opbrengst in de Waddenzee is wel heel erg afhankelijk van de weer- en levensomstandigheden. Veel mosselen kunnen door storm en krabbenvreet verloren gaan. Tegenwoordig zijn de Zeeuwse mosselen volledig zandvrij: ze worden bij vangst aan boord gespoeld, daarna 10 dagen verwaterd en ten slotte nog eens nagespoeld.

 

Het mosselseizoen vangt al aan in juni en loopt tot en met half april het jaar erop. Mosselen klaarmaken is heel gemakkelijk, je hoeft ze enkel nog maar af te spoelen. Vervolgens doe je wat gesneden ui, prei en selderij in een ruime pan met een laurierblad. Leg de mosselen erop, peper ze en voeg eventueel een scheutje witte wijn of bier toe. Nu hoef je enkel nog de mosselen ca. 10 minuten te koken op een hoog vuur totdat alle mosselen openstaan. Ziezo, je hebt een gezond gerecht boordevol eiwitten, een heel laag vetgehalte, cholesterolverlagend en rijk aan vitaminen en mineralen!

Oosterscheldekreeft

Niet alleen tussen de rotsen, maar ook in het water kan je Zeeuwse lekkernijen vinden. De Oosterscheldekreeft is een dier met een uniek DNA. Deze kreeft smaakt anders en zachter dan de gemiddelde Europese kreeft en is enkel te vinden in de Zeeuwse Oosterschelde. Nadat de eerste stenen dijken en dammen aan het eind van de 19e eeuw werden aangelegd, werd het water in de Oosterschelde zout genoeg voor kreeften.

 

De kreeften hebben een uniek DNA omdat ze vrijwel geen uitwisseling hebben met andere kreeftensoorten. Omdat de populatie heel afhankelijk is van sterke kreeften, wordt er enkel duurzaam gevist. Enkel fuiknetten zijn toegestaan, sleepnetten zijn verboden. Enkel de mannetjes worden opgevist zodat de vrouwtjes zich kunnen voortplanten.

 

Vanwege de hoogwaardige kwaliteit van de Oosterscheldekreeft kijken veel liefhebbers ongeduldig uit naar het seizoen dat loopt van april tot en met juli. Enkel dan mag de kreeft worden gevangen. Het blauwachtig zwart pantser van de kreeft verbergt een ziltig zoet kreeftenvlees met een verleidelijke, fijne en zachte smaak. Bij het bereiden wordt er vaak niet veel meer toegevoegd en wordt de kreeft gecombineerd met andere ingrediënten en producten van Zeeuwse bodem.

 

Je kan de kreeft op veel plaatsen in Zeeland eten, maar een unieke ervaring vind je aan boord van de Onrust. Deze boot maakt een rondvaart op de Oosterschelde, hier krijg je er een woordje uitleg en een demonstratie kreeftenvissen bij. En natuurlijk mag je op de terugweg proeven van deze Zeeuwse delicatesse.

Voetvissen op de Zeeuwse stranden

Een ideale activiteit om al het lekkers van Zeeland te proeven is voetvissen of ‘pêche à pied’. Voetvissen is een begrip dat komt overgewaaid uit Bretagne: de kust afstruinen op zoek naar schaal- en schelpdieren. Je vindt dit ook meer en meer in Zeeland. Het zelf rapen en plukken van mosselen, kokkels, alikruiken, oesters, venusschelpen en scheermessen wordt steeds populairder. Het kan zowat overal, maar Zeeuwen wijzen je graag de beste plekjes. Iedereen mag per dag maximaal 10 kilo schelpdieren voor eigen consumptie verzamelen.

 

In het Nationaal Park Oosterschelde kan je onder leiding van een deskundige gids de Zeeuwse schatten zoeken op het strand. Je vertrekt in Wissenkerke, waar naast mosselen, oesters en alikruiken ook zeewieren en mantelschelpen te vinden zijn. Na afloop krijg je een driesterrendiner op het strand. Je betaalt vanaf €12,50 per persoon en kan de excursies boeken van mei tot augustus. Zie www.minicampingzeelucht.nl voor meer informatie.

 

Het is een ervaring die bijblijft: je rubberlaarzen soppen in het waterige strand en je loopt bovenop een metersdikke laag oesters. De gids wijst je op deze oesterbank de juiste exemplaren aan: makkelijk los te wrikken en een niet al te grillige vorm. Hier vind je vooral de Japanse oester of creuse, de platte oester is in de jaren zeventig na een strenge winter en een virus verdwenen uit de Oosterschelde. Bij de zeedijk van Wissenkerke zie je een overvloed aan schelpdieren: mosselen en alikruiken. Op grote stenen groeien ze in trossen. Een kwartslag draaien en ze zijn los. De grote mosselen zijn drie jaar oud en volgroeid – én bovendien het lekkerst. Het water in de Oosterschelde is van goede kwaliteit, dus je kunt je oogst met een gerust hart opeten.

Sterren in Zeeland

Het feit dat Zeeland al die kwaliteitsvolle producten voor handen heeft, beïnvloedt natuurlijk ook de regionale keuken. Zeeland telt maar liefst elf Michelinsterren, ook nadat het beroemde driesterrenrestaurant van Sergio Herman, Oud Sluis, sloot in 2014. Zeeuwen staan dan ook bekend als harde werkers en perfectionisten. Daarnaast groeien ze op tussen de schaal- en schelpdieren en andere streekproducten.

De elf sterrenrestaurants zijn:

·      De Kromme Watergang ** Slijkplaat 6, Hoofdplaat

·      Interscaldis*** Zandweg 2, Kruiningen

·      ‘t Vlasbloemeken* Nieuwstraat 8, Koewacht

·      La Trinite*Groote Markt 18, Sluis

·      Pure C*Boulevard De Wielingen 49, Cadzand

·      Spetters*Kaai 5, Breskens

·      Katseveer*Katseveerweg 2, Wilhelminadorp

·      AIR Republic*Maritiem Plaza 1, Cadzand

Meer info

Je vindt meer info over Nederland via deze link.

Doe mee aan de wedstrijd!

Doe mee en en win één van de 7 ontspannende arrangementen. Klik hier!

Onze GRANDE reporters stellen volgend(e) hotel(s) voor in deze streek

Grande hotels