Met de trein naar het koninklijke Breda, een historische parel

In het prachtig centrum van Breda ademt de Grote Kerk het rijke verleden van de Nassaustad uit. Niet alleen de historische pareltjes, maar ook de sfeervolle terrassen en gezellige winkelstraten bezorgden Breda de titel van Beste Binnenstad van Nederland. De Brabantse stad is de perfecte bestemming voor een verrassende daguitstap of een prachtig weekendje weg. Gelegen op slechts tien kilometer van de Belgische grens is Breda makkelijk bereikbaar met de trein.

Wandelen langsheen de Historische Kilometer

Edingburgh heeft zijn Historic Mile, Breda zijn Historische Kilometer. Ik wandel met mijn gids van het VVV-kantoor aan het station de binnenstad in. ‘Nassaustad, Oranjestad, garnizoenstad… Aan bijnamen heeft Breda geen gebrek’, steekt zij van wal. ‘Men noemt de stad zelfs Haagje van het Zuiden, omdat de dames hier haast zo deftig zijn als in Den Haag.’ Van koninklijken bloede, zo is Breda. Of liever, uit Breda komen de stamvaders van Oranje.

Via de Willemsbrug, vernoemd naar Willem van Oranje, komen we over de singel, die als een middeleeuwse slotgracht de compacte binnenstad omringt, recht in het stadspark. Het royale park met imposante bomen was de kasteeltuin van de heren van Breda. Eeuwenlang werden op deze ‘berg’ roofvogels afgericht voor koninklijke jacht, nu vormt stadspark Het Valkenberg de groene long van de stad. Aan de ingang gedenkt een monument de stamboom die begint bij Engelbrecht, voorvader van het Nederlandse koningshuis. ‘Een middeleeuwer met een titel, maar zonder dukaten. Zijn huwelijk met de schatrijke Johanna van Polanen, dochter van een Hollandse edelman, maakte een einde aan zijn geldzorgen.’

Koninklijk kasteeleiland

Via de stadhouderspoort volgen we de Historische Kilometer naast het Kasteel van Breda, op zijn eigen eiland in het noorden van de binnenstad. ‘Hier, aan de samenvloeiing van de rivieren de Aa en de Mark, letterlijk de brede Aa, stond al in de twaalfde eeuw een burcht. In het begin van de vijftiende eeuw, door het huwelijk van de jonge Johanna van Polanen met Engelbrecht van Nassau, komt het kasteel in handen van de Nassaus.’ Tussen de twee zevenhoekige torens van het Spanjaardsgat, de massieve waterpoort, vang ik een glimp op van een legertent. Deze burcht is nog steeds in militair gebruik, nu als opleidingscentrum voor cadetten van de landmacht, de luchtmacht en de marine. Sinds 1828 huisvest het kasteeleiland de Koninklijke Militaire Academie (KMA). Op het militaire domein staat het oudste stenen huis van Breda, het Huis van Brecht, en ook het Blokhuis, waar ooit Willem van Oranje, vader des vaderlands, woonde.

Fenomenaal panorama vanop de klokkengalerij

Langs de Historische Kilometer, die verder naar de Grote of Onze-Lieve-Vrouw-Kerk leidt, is er aan terrasjes geen gebrek. De lunch houd ik licht, want klokslag kwart over één begin ik aan de eerste van de bijna driehonderd trappen die naar de klokkengalerij van de Grote Kerk klimmen. De haan op de torenspits kraait op 97 meter hoogte. De nauwe, eindeloos lijkende trapkoker biedt nauwelijks ruimte om naar adem te happen. Maar op 66 meter boven zeeniveau loont het panorama de moeite. Aan de horizon herken ik de kerk van Hoogstraten en zelfs de koeltorens van Doel, vijftig kilometer van hier. ‘Een uitzonderlijke zichtbaarheid vandaag’, glundert de gids. ‘We hebben geluk.’ Het ovale patroon van de middeleeuwse stad, omgeven door een singelgracht, laat zich lezen als een boek. Veel pleinen, doorsneden door enkele wandelassen. Op het vroegere kazerneterrein in het oosten van de stad domineert de hedendaagse architectuur het Chassépark, een stadsontwikkelingsproject getekend door Rem Koolhaas, met enkele opmerkelijke woonblokken en het spraakmakend theater.

Een Trojaanse list

Terug met de voeten op de begane grond laat ik mij overweldigen door de gotische gewelven van de Grote Kerk, een van de mooiste monumenten van Nederland. Engelbrecht en zijn nazaten – negen Nassaus en de eerste Prins van Oranje - liggen hier onder de plaveien. Bij een aantal mooi versierde praalgraven in gotische stijl werd de neus van een heilige weggekapt of een beeld onthoofd. Na de Beeldenstorm ging deze zuiderse katholieke kerk over in hervormde handen. De Prinsenkapel, met een prachtig plafond rijkelijk gedecoreerd met bladgoud, schittert na een recente restauratie als vanouds. Maar Willem Van Oranje ligt hier niet, want toen hij stierf was Breda bezet door de Spanjaarden. ‘Met een list, het Trojaanse paard waardig, heroverden de Nederlanders in 1590 de burcht van Breda. Een turfschip dat aan het Spaanse garnizoen leverde, smokkelde zeventig soldaten binnen, die de bezetter verdreven.’ Het Spanjaardsgat, een bres in de verdediging van de bezetter, dankt er zijn naam aan.

Authentiek begijnhof

De prachtige wandeling van de Historische Kilometer eindigt aan het begijnhof. Enkele tientallen keurige huisjes staan rond een mooie kruidentuin met een kerkje als kers op de taart. Tot 1990 leefde hier nog een begijn, maar tegenwoordig bevolken alleenstaande oudere dames de huurwoningen. In een origineel begijnhuisje bevindt zich een klein maar fijn museum. Een standbeeld van twee begijnen ‘op ware grootte’ bewijst dat ook onze noorderburen een eeuw geleden een stuk kleiner waren.

Met de trein naar Breda

Breda is perfect bereikbaar met de trein (er zijn 16 trajecten heen/terug per dag). Vanuit Antwerpen-Centraal bedraagt de reistijd ongeveer een half uur. Vanuit Brussel-Zuid bereik je Breda in anderhalf uur. Koop je je ticket minstens 7 dagen van tevoren (Early Bird tarief), dan reis je al vanaf 9 euro van Antwerpen naar Breda in 2de klas. Een ticket Brussel-Breda is er al vanaf 14 euro.

In 2019-2020 worden er tijdens het weekend regelmatig werken uitgevoerd op de lijn naar Nederland. Daardoor stoppen de treinen niet altijd in alle stations. Voor actuele reisinformatie check je best de app van NMBS Internationaal.

Voor meer informatie over met de trein naar Breda kan je hier terecht.

Onze GRANDE reporters stellen volgend(e) hotel(s) voor in deze streek

Grande hotels