Kopenhagen, een hoofdstad als schatkamer: duizelen van design

Zoals andere Scandinavische steden is ook Kopenhagen aan een opmars bezig in de populariteitspolls. Logisch, het is een stad met een geschiedenis die vandaag nog niets van haar relevantie heeft verloren. Kopenhagen stemde wonen en werken zo veel mogelijk op elkaar af, met veel aandacht voor winkelen, ontspanning en cultuur. Precies omdat Denemarken bekendstaat om zijn strakke maar aantrekkelijke design, kozen we Danish Design als rode draad voor een bezoek aan Kopenhagen.

Onbemande metro

De voorbereiding van mijn reis naar Kopenhagen begon met het zoeken naar een... designhotel. Noblesse oblige! En dus kon ik moeilijk om het Bella Sky Comwell Hotel heen. Met 23 verdiepingen en twee opvallende scheve torens is dit hotel op enkele jaren tijd een icoon geworden. Het hotel beantwoordt volledig aan de verwachtingen: architectuur, inrichting en sfeer stralen Scandinavisch design uit. Mijn enige twijfel betrof de afstand tot het stadscentrum. Nét iets te ver om het hotel ‘op wandelafstand’ van het centrum te bestempelen. Maar gelukkig is er de (onbemande, deels bovengrondse en deels ondergrondse) metro, die me in luttele minuten naar Christianshavn, Kongens Nytorv of Nø rreport brengt, centrale plaatsen in het centrum.

En onderweg valt er wat te bekijken, zoals de skyline van Kopenhagen, de nieuwe universiteitsgebouwen en de nieuwbouw van de wijk Ørestad. Nadat ik me heb geïnstalleerd in mijn hotelkamer, neem ik de metro naar Christianshavn en wandel ik tot aan de Amagertorv, waar ik brunch in Café Europa 1989. Het brunchen kan hier tot vier uur, langslapers of toeristen met een verward eetschema zijn een groot deel van de dag welkom. Had ik online gereserveerd, dan had ik nu niet hoeven te wachten voor ze een leeg tafeltje voor me vonden, want dit blijkt een 'place to be' te zijn. Na de lekkere designerbrunch begin ik aan een wandeling door de stad, die me vandaag en morgen naar de plekken met Deens design brengt.

Stofzuigers en motorfietsen

Kopenhagen beschikt over tal van musea. Met ‘design’ in het achterhoofd moet ik noodgedwongen een keuze maken. Zo breng ik geen bezoek aan het Statens Museum for Kunst (van Rubens en Rembrandt tot Matisse en Kirkeby) of aan Rosenborg Slot, waar de Deense kroonjuwelen worden bewaard. Ik trek ook niet naar Ishøj ten zuiden van Kopenhagen, waar het Arken Museum for Moderne Kunst te vinden is. Of naar het noordelijk gelegen Humblebaek, met het Louisiana Museum of Modern Art. Louisiana heb ik al twee keer bezocht en dat was telkens een belevenis. Het is een van Europa’s aantrekkelijkste kunstplekken – de ligging alleen al, met vanuit het park zicht op de Zweedse kust, aan de overkant van het water! Maar ik wil me beperken tot musea en plekken die met Danish Design te maken hebben.Hier dus ook geen verslag van een bezoek aan De Kleine Zeemeermin, een beeld dat voor de Denen is wat Manneken Pis is voor de Belgen: overroepen en vooral interessant voor de klassieke bustoeristen à la ‘Europe in 10 days’.

Ik start door de Store Kirkestraede en de Lille Kongensgade tot aan de Kongens Nytorv, waar de Bredgade me tot aan het Designmuseum Danmark brengt. Een oud museum, een nieuwe naam. ‘Det danske Kunstindustrimuseum’ bekt minder goed dan Designmuseum Danmark. Dat was wellicht de reden waarom dit museum, met een zorgvuldig opgebouwde verzameling van Deens en internationaal design (meubelen, huisraad, textiel,…), van naam veranderde. Je vindt hier objecten van bekende ontwerpers, zoals Arne Jacobsen, Finn Juhl en Poul Henningsen, en ook telefoons, hifi (Bang & Olufsen), servies, keukenkranen, thermossen (Erik Magnussen voor Stelton), hedendaagse houtkachels en veel meer. Indrukwekkend is de kracht uitstralende motorfiets van Peder Andersen Fisker en Hans Marius Nielsen, de oprichters van Nilfisk, beter bekend als producent van... stofzuigers.

Verheffing voor de volksmens

Design is mooi. Je hebt er een designer voor nodig, maar ook een fabriek waar die mooie spullen worden gemaakt. En dus besluit ik een bezoek te brengen aan het Arbejdersmuseet aan de Rømersgade. Want fabrieken worden draaiende gehouden door mensen die niet altijd in de meest luxueuze omstandigheden woonden en werkten. In het Arbejdersmuseet, gehuisvest in de plaatselijke Volkszaal Vooruit, bezoek ik de permanente tentoonstelling over de woon- en werkomstandigheden van Deense arbeiders. Interessant zijn de interieurs van arbeiderswoningen en de historische beeld- en geluidsfragmenten. Ik ben vandaag een van de weinige bezoekers en in elk geval de enige niet-Deen, maar de toelichting is gelukkig ook beschikbaar in het Engels, de tweede taal van de Denen.

Het beste van Bornholm

Van al dat museumbezoek heb ik honger gekregen. De Scandinavische keuken is in opmars. Ik kies voor een restaurant dat zich inschakelde in die nieuwe Scandinavische keuken en toch een eigen accent heeft. Het ook al niet goedkope, maar nog betaalbare Koefoed gebruikt zo veel mogelijk biologisch geteelde ingrediënten van Bornholm, een eiland ten zuidoosten van Zweden dat tot het Deense koninkrijk behoort. Het lokale microklimaat maakt het eiland tot de zonnigste plek van Scandinavië. Bornholm telt ongeveer 42.000 inwoners en Koefoed heeft er een eigen biologische veestapel rondlopen: koeien, varkens en lammetjes. Ik geniet van de rode haring met uitjes, kappertjes en zure room, van de versgerookte zalm, van de rosbief (van eigen biovlees) en ander lekkers, vergezeld van een bruin bier, in opdracht van Koefoed op Bornholm gebrouwen, en het onvermijdelijke glaasje aquavit. Als dessert ga ik resoluut voor de suggestie van de wel zéér enthousiaste ober: een kwartet van citrusvruchten met softijs met kardemom, met daarnaast een versgebakken meringue. Wham bam!

Cadeau

Na mijn bezoek aan Koefoed maak ik een wandeling door de stad, terwijl de avond valt. De schilderachtige huizen aan de Nyhavn prijken op talloze ansichtkaarten uit Kopenhagen. Ik neem een kijkje aan Amalienborg, waar de Deense koningin resideert en een schildwacht me vriendelijk maar kordaat aanmaant om een stap opzij te zetten zodat hij zonder omweg zijn tocht kan voortzetten. Ik bewonder het nieuwe operagebouw aan de andere kant van het water. Die nieuwe opera is een ‘cadeautje’ van de rijke Deense zakenman Arnold Maersk McKinney Mø ller aan de koningin. Je kent zeker zijn containers die dagelijks over onze autosnelwegen rijden, met daarop in het groot ‘Maersk’ geschreven...

Heel Kopenhagen trekt de kaart van de architectuur, ook een vorm van design. De afgelopen jaren werden tal van nieuwe gebouwen opgetrokken die snel een plaats kregen in tijdschriften en boeken over hedendaagse architectuur: de opera uiteraard, naast het nieuwe theatergebouw aan de waterkant, de koninklijke bibliotheek, uiteraard ‘mijn’ Bella Sky Hotel, de universiteit in Ørestad, enzovoort. Wie daar meer over wil weten, kan terecht in het Dansk Arkitektur Center in de buurt van het nieuwe operagebouw.

Mode en design

De tweede dag van mijn bezoek aan Denemarken staat eveneens grotendeels in het teken van het design. Ik begin in het Danish Design Center aan de Hans Christian Andersen Boulevard. Tijdens mijn bezoek loopt er net een tentoonstelling over mode en dat is geen toeval: voor Denen zijn Deens design en mode (denk maar aan labels als Noa Noa, Ilse Jacobsen, Bruuns Bazaar, ONLY en Vero Moda) onlosmakelijk verbonden. Bovendien is het net Fashion Week in Kopenhagen, zelfs affiches op straat verwijzen naar de Fashion Week en naar modetijdschriften als ‘Dansk’.

Design en kunst zijn doorgaans met elkaar verbonden. Het lijdt geen twijfel dat Deense designers altijd al oog hadden voor wat er in de kunst gaande was. Zo was Cobra een kunstbeweging die kunstenaars uit Kopenhagen (Co), Brussel (Br) en Amsterdam (A) verenigde. En die Deense leden van Cobra kenden zeker de Ny Carlsberg Glyptokek, een museum dat ontstond op initiatief van de brouwersfamilie achter de Deense brouwerijgroep Carlsberg. De Glyptotek bracht Denen in contact met kunst uit heel Europa en moet zeker Deense kunstenaars en designers hebben beïnvloed. Het museum, met een prachtige wintertuin, bezit werken van onder meer Monet, Van Gogh, Toulouse-Lautrec, Cézanne, Gauguin, Renoir en Pisarro. Het modemerk Noa Noa zou zich vaak hebben laten inspireren door het werk van Paul Gauguin! Het negentiende-eeuwse gebouw kreeg een strak uitgevoerde annex, wat het museum meer ruimte gaf om uit te pakken met wisselende tentoonstellingen. Lunchen kan in het museum zelf, maar ik maak een wandeling door de stad tot aan Café Sommersko, waar de gemakkelijkste lunchformule die van het buffet is: een vaste prijs voor al het lekkers dat achteraan staat opgesteld.

Wapens en godenverering

Danish Design is niet alleen te verklaren doordat designers naar kunst keken. Het klimaat, met zijn lange winters, creëerde een no-nonsenseaanpak, met zin voor efficiëntie en een zekere ‘cool’. Functionaliteit primeert op tralala en andere frivoliteiten, hoewel die functionaliteit enige esthetiek niet in de weg stond en staat.

Om dat sociologische aspect van Danish Design te ervaren, ben je aan het juiste adres in het Nationalmuseet. Dit historische museum gaat terug tot de tijd van de jagers uit de ijstijd, en het is vooral die oudste periode, van 13000 voor Christus tot het jaar 1050, die me interesseert. Die afdeling neemt 24 zalen van het museum in beslag. Hier is voor elk wat wils. En bovenal, meerdere eeuwenoude objecten (wapens, sieraden, beeldjes gebruikt voor godenverering, bekers en ander huisraad) doen me erg denken aan hedendaags design. Zelfs het gestroomlijnde skelet van de ‘aurochs’ (of oeros) van Vig past binnen dat strakke, minimalistisch-Scandinavische plaatje. Of is dat een kwestie van Hineininterpretierung?

Winkel als museum

Kun je in Kopenhagen Danish Design bewonderen zonder musea te bezoeken? Zeker. Overal in Kopenhagen vind je winkels die inspelen op het sterke imago van Deens en Scandinavisch design, zoals DZOO, Hay House of Rue Verte. Een omweg waard is de flagshipstore van Royal Copenhagen. Hoewel, omweg… Die winkel ligt aan het centrale Amagertorv. Hier kun je je vergapen aan peperduur, met de hand beschilderd porselein. Er is het klassieke Copenhagen-motief, maar de tijd staat niet stil en de hofleverancier laat geregeld nieuw porselein ontwerpen door gerenommeerde ontwerpers. Op weekdagen zit er vaak een oudere vrouw porselein te beschilderen. De buur van Royal Copenhagen is Georg Jensen en een paar huizen verderop is er Illums Bollighus, een paradijs voor designliefhebbers. Hier vind je, verspreid over enkele verdiepingen, alles wat naam en faam heeft in de Scandinavische designwereld. Illums Bollighus is tezelfdertijd een winkel en een museum.

Wie met kinderen reist, kan een kijkje nemen in een andere flagshipstore: die van Lego! Ook dat is design. Je vindt de Lego-winkel als je van de Amagertorv de Strøget afzakt tot aan de Rådhuspladsen. Dat plein is een baken voor wie met kinderen naar Kopenhagen trekt: opzij van het plein staat een standbeeld van sprookjesschrijver Hans Christian Andersen en iets verderop blinkt de ingang van het pretpark Tivoli. De boog hoeft niet altijd gespannen te staan...

Kopenhagen praktisch

Denemarken is een uitstekende bestemming voor een rustige gezinsvakantie, en de levendige hoofdstad Kopenhagen leent zich uitstekend tot een gevarieerde citytrip, het hele jaar door. Maak in Kopenhagen gebruik van de cOPENhagen CARD, goed voor alle openbaar vervoer in en rond Kopenhagen en toegang tot tientallen musea en bezienswaardigheden, met inbegrip van het pretpark Tivoli.

Musea en bezienswaardigheden

  • Arbejders museet, Rømersgade 22

  • Danish Design Centre, H.C. Andersen Boulevard 27

  • Dansk Arkitektur Center, Strandgade 27B

  • Designmuseum Danmark, Bredgade 68

  • Rundetaarn (De Ronde Toren), Købmargersgade 52A (voor een uitzicht over de stad)

  • Nationalmuseet, Ny Vestergade 10

  • Ny Carlsberg Glyptotek, Dantes Plads 7

Winkels

  • DZOO, Vesterbrogade 137: Deense designers

  • Hay House, Pilestraede 29: meubilair en accessoires

  • Illums Bollighus, Amagertorv 10: volgestouwd met Scandinavisch design

  • Lego, Vimmelskaftet 37: Lego!

  • Royal Copenhagen, Amagertorv 6: met The Royal Café

  • Rue Verte, Ny Østergade 11 : alles voor het interieur

Onze GRANDE reporters stellen volgend(e) hotel(s) voor in deze streek

Grande hotels

GRANDE reporter Gert Van Wichelen
bezocht dit hotel en schreef:
"

Dit luxueuze 4-sterrenhotel ligt in een oase van groen aan de Ostsee, op een 20-tal kilometer ten noorden van Kopenhagen. Het hotel combineert de traditionele grandeur van een kuurhotel uit de belle époque met moderne voorzieningen en comfort.

..."
GRANDE reporters Joke Vermeersch en Kevin De Vos
bezochten dit hotel en schreven:
"

Heerlijk, een hotel dat werkelijk aan al zijn klanten denkt, dus ook aan de vrouwen. Dit discrete adresje in Denemarken (23 verdiepingen en 812 kamers, rien que ça) is immers het allereerste Europese hotel dat over een exclusieve vrouwenverdieping beschikt.

..."
GRANDE reporter Kevin De Vos
bezocht dit hotel en schreef:
"

De Brochner Hotels, een groep met een vijftal hotels in Kopenhagen, noemt zich de "eerste CO2-neutrale hotelketen ter wereld". Zo koopt de onderneming onder meer zogenaamde CO2-kredieten waarmee de beperking van de CO2-uitstoot in andere landen kan worden bekostigd.

..."