Gastronomie in Italië: smakelijk in Basilicata, de geheime tuin van Italië

Basilicata was één van de minst ontwikkelde regio's van Italië. Maar de tijden zijn veranderd. In de Zuid-Italiaanse regio, met z’n hoge bergen en diepe valleien, klampen de dorpjes zich vast aan de bergwanden. Het zijn goed bewaarde kunstschatten, gevuld met traditionele architectuur en kunstwerken. De dorpen van Acerenza, Castelmezzano, Guardia Perticara, Pietrapertosa, Venosa, Viggianello behoren tot ‘de mooiste dorpen van Italië’.

Bewogen geschiedenis

Basilicata of Lucanië grenst in het westen aan Campanië, in het oosten aan Apulië en aan Calabrië in het zuiden, met een korte kuststrook aan de Golf van Tarente en aan de Tyrreense Zee. Enkele dorpjes hebben er een bewogen geschiedenis. In 1969 werden, na een aardverschuiving, alle inwoners van Craco gedwongen om hun woning te verlaten. Sindsdien is de stad onbewoond. Het was een herhaling van de geschiedenis. In 1885 werd ook Campomaggiore (Campomaggiore vecchia) getroffen door een aardverschuiving. Beiden dragen tegenwoordig de titel van spookstad. En zijn het bezoeken waard. Zeker Craco, dat intussen werd opgenomen in de lijst van het World Monuments Fund (WMF).

De regionale keuken: koken met DOP en IGP producten

Basilicata heeft niet alleen mooie dorpjes. De regio heeft een rijke culinaire traditie met typische producten en unieke smaken. De typische producten dragen de DOP-stempel (ofwel PDO: Protected Designation Of Origin) en de IGP-stempel (PGI: Protected Geographical Indication) om de herkomst en kwaliteit te garanderen. Ze worden gebruikt door de topkoks die zoeken naar een perfecte mix van traditionele en hedendaagse ingrediënten.

Peperone Di Senise: zoet is het nieuwe ‘hot’

Vooral door zijn milde, zoete smaak is de Senise peper (IGP) het hoofdbestanddeel van de traditionele keuken van de regio. Deze rode peper is een beetje heter dan de paprika, maar minder sterk dan een jalapeño en wordt zowel vers als in gedroogde vorm (Peperone Crusco) gebruikt. De bewoners van Senise zijn bijzonder fier op ‘hun’ peper. Elk jaar in augustus organiseren ze een festival ter ere van de regionale delicatesse. 

Melanzana Rossa di Rotonda: aubergine is de nieuwe tomaat

Ook de Solanum Aethiopicum, ofwel de Rotonda rode aubergine (DOP) is een typisch product uit Basilicata. De aubergine lijkt, met zijn oranje-rode kleur, verdacht veel op een tomaat. De binnenkant is wit en ongelooflijk lekker. Het is een multifunctionele groente die zowel rauw als gekookt wordt gebruikt en die verwerkt wordt in zoete en hartige gerechten. In de stad Rotonda maken ze er typische gerechten mee, zoals ‘Scialatelli alla Melanzazana rossa’ en ‘Melanzanza rossa alla scapece’. In de rest van de regio wordt deze aubergine vooral gebruikt in combinatie met knoflook en munt.

Fagiolo di Sarconi: een boontje voor lekker eten

De bonen van Sarconi (IGP) hebben hun naam te danken aan het kleine dorp Sarconi in de provincie Potenza. De zoete bonen worden er verbouwd op een hoogte van meer dan 600 meter boven de zeespiegel, onder ideale omstandigheden: koude winters, een gemiddelde neerslag in de zomer en veel uren zon.

Canestrato di Moliterno: kaas in rieten manden

De typische Canestrato-kaas uit Moliterno (IGP) wordt gemaakt met rauwe melk en stremsel van geitenmelk. De wrongel wordt met de hand gebroken en in rieten manden geperst, gekookt en gezouten. De uiteindelijke kaas (die tussen 2 en 8 maanden rijpt) is cilindervormig en weegt tussen 2 en 18 kg. De Canestrato smaakt sterk, bijna pittig en gaat bijzonder goed samen met verse, rauwe groenten en peren. De oudere kazen worden vooral geraspt over de traditionele pastagerechten.

Pecorino di Filiano: de multifunctionele kaas

De Pecorino uit Filiano (DOP) is een harde kaas, gemaakt van schapenmelk van de boerderijen uit de dertig gemeenten in de provincie Potenza, de hoofdstad van Basilicata. Ook de Pecorino vind je in de regio terug in geraspte vorm op de zelfgemaakte pastaschotels die zijn overgoten met een vleessaus. De Pecorino leent zich ook voor tal van gerechten uit de traditionele keuken van Basilicata.

Lucanica di Picerno: worst, de enige echte

De Lucanica, vernoemd naar zijn geboorteplaats, is een traditionele worst op basis van varkensvlees. Het toevoegen van smaakmakers als wilde venkel en chilipepers, zorgt voor variatie in het gamma (van mild tot pittig). De wilde venkel maakt integraal onderdeel uit van het landschap van Picerno en aangrenzende gebieden. De producenten van de typische worst, jagen al jaren op de PGI-erkenning. Met hun traditionele handenarbeid moeten ze immers opboksen tegen de vele onwettige versies die geproduceerd worden in Italië en andere Europese landen. Er is immers maar één echte Lucanica. Die uit Picerno.

Aglianico del Vulture: de lekkerste rode wijn uit de vallei van de gier

Een van de belangrijke (en lekkerste) rode wijnen van Italië, de Aglianico del Vulture (DOC), wordt geproduceerd in Basilicata. Met de Aglianico-druif als basisproduct, een druivensoort die vooral in Il Vulture-regio voorkomt, in het noordelijke deel van de provincie Polenza. De typische kelders waar deze uitzonderlijke rode wijn wordt geproduceerd, zijn zeker een bezoek waard. Jaarlijks staat ook het wijnfeest van Aglianica op de agenda.

Gastronomische evenementen:

Senise food festival (augustus)

De regionale gerechten staan centraal op het festival in Senise. Net zoals de typische lokale pepers met hun milde, zoete smaak. Stokoude keukengeheimen ontdekken met een pittige smaak? In Senise kan het.

Aglianica Wine Festival (begin augustus)

Combineer een bezoek aan de tuinen van het Palazzo Fortunato met de kleurrijke markten en de lekkerste gerechten van de lokale chef-koks. En proef vooral de uitstekende wijnen uit Aglianica.

Cantinando Wine & Art Festival (midden augustus)

Dompel u drie dagen lang onder in de vele kunstvormen, geschiedenis, cultuur, tradities en – vooral – regionale producten (kaas, kastanjes, olijfolie,…), gerechten en uitstekende wijnen.

Meer info

Alles over lekker eten en drinken in Basilicata vind je op de toeristische site van de regio

Ontdek het aanbod van Emozioni

Je vindt alle accomodaties in Basilicata via Emozioni hier!

Copyrigths foto's: ENIT, Apt Basilicata, Rocco Giorgio, Leonardo Nella
Onze GRANDE reporters stellen volgend(e) hotel(s) voor in deze streek

Grande hotels

GRANDE reporter Gert Van Wichelen
bezocht dit hotel en schreef:
"
Villa d'Amelia is een stijlvol en hedendaags hotel, 15 kilometer ten zuiden van Alba.
..."