De contrasten van Kaapstad

De prachtige aanblik van de Tafelberg voelt als een warme deken. Overal in Kaapstad is wel een stukje van de betoverende rotsformatie te zien: vanaf het toeristische Victoria & Albert Waterfront, het authentieke Long Street en het door apartheid verwoeste District Six.

De schoonheid van de natuur vormt een contrast met het drukke stadsleven en haar historische politieke wonden. Toch bruist het vrolijke en muzikale Kaapstad volop, en even buiten de stadsgrenzen komen een oase van rust en adembenemende glooiende vergezichten je tegemoet.

Een donkere dreigende lucht bezorgt Kaapstad een grauw aanzicht. Haar beroemde parel, de Tafelberg, is omringd door laaghangende bewolking en mist. In Kaapstad is niets zo veranderlijk als het weer, want een paar uur later openbaart zich een strakblauwe lucht. Het havengebied Victoria & Albert Waterfront (V&A), dat bekend staat om haar terrasjes, winkels en (vis)restaurants, bruist van het leven. Een homohuwelijk trekt er veel bekijks. De wet mag zo’n huwelijken dan wel toestaan, toch blijft het geen alledaagse gebeurtenis. Vanuit de haven is het ook mogelijk om een romantisch zeiltochtje te maken, met champagne en de ondergaande zon. De drank is echter niet aan iedereen besteed, want de golven kunnen woest tegen de boot aanslaan.

Kale zandvlakten

We rijden de townships binnen, waarvan District Six de bakermat vormde. Het schept een schrijnend en dubbel gevoel om de kale zandvlaktes te zien, even buiten het centrum en dichtbij Devil’s Peak. Her en der liggen rotsblokken die verwijzen naar de Stone meetings, vergaderingen van intellectuele kleurlingen en kunstenaars die gezamenlijk protesteerden tegen het Apartheidsbewind. Het valt nauwelijks in te beelden dat zo’n 60.000 mensen van allerlei bevolkingsgroepen hardhandig zijn verwijderd door de destijds apartheidsgezinde stadsbestuurders. Gids, local en muziekliefhebber Keith Sparks is er geboren en getogen. Hij vertelt dat premier Hendrik Verwoerd de wijk tot de blanke buurt verklaarde in 1966 en alles met bulldozers vernietigde.

De omgeving veranderde in een sloppenwijk en in zo'n twintig jaar tijd werden de bewoners verbannen naar kale vlakten rondom de townships Mitchell’s Plain, Athlone en Atlantis. District Six werd omgedoopt tot de blanke wijk Zonnebloem. Het kwam echter nooit van de grond, mede vanwege wereldwijde afkeuring. In 1983 verloor het laatste gezin zijn huis. Slechts een aantal gebouwen zijn behouden gebleven. De sporen van de apartheid kan je nog heel recent en gedetailleerd terugvinden in het District Six Museum. “Ja, inderdaad, het tij keerde sinds het politieke bewind van Mandela in 1994. Sinds 2000 wordt ieder jaar een stuk land teruggegeven aan de rechtmatige eigenaars of nabestaanden. Maar het gaat erg langzaam, het duurt jaren eer hier iets is opgebouwd. De mensen vinden dat erg belangrijk, want de spirit van de wijk mag nooit verloren gegaan. Muziek speelt een belangrijke rol bij de verwerking van het leed”, aldus Sparks.

Bewogen verleden

Naast alle politieke en sociaal-culturele achtergronden heeft Kaapstad natuurlijk veel meer te bieden, zoals het unieke Long Street. Met haar Victoriaanse balkons ademt de straat een en al New Orleans-achtige sferen uit. Het is een levendige uitgaansbuurt, met gezellige groezelige barretjes en uitdagende nachtclubs met live muziek, zoals Mama Afrika. Wat verder, redelijk parallel, ligt de Company’s Garden. Hier staan diverse standbeelden uit vervlogen tijden van de VOC (Verenigde Oostindische Compagnie). Recenter is de HIV-rozentuin, ter herinnering aan duizenden aidsslachtoffers. Het imponerende parlementsgebouw en Tuinhuys, de residentie van de president, en diverse musea vullen het groene hart aan.

Aan het einde van de tuin in Adderley street vind je Slave Lodge: vroeger door de VOC gebruikt als handelscentrum voor slaven, nu een museum over de impact van de slavernij en haar cultuur. Vrolijker toont zich de bekende bloemenmarkt aan Green Marketsquare, waar de nationale bloem, de Koningsprotea, in overvloed wordt aangeboden. Hier tegenover ligt het voormalig postkantoor. Het is een rare gewaarwording dat het statige marmeren pand nu dient als gamepaleis en overdekte markt. De overgebleven wandfresco’s verwijzen naar de macht van de VOC.

Via het postkantoor komen we uit op de Grande Parade, een enorm plein waar je een dagelijkse markt vindt. Aan de linkerkant is het prachtig gedecoreerde City Hall (1905) te zien, waar Nelson Mandela zijn volk toesprak vanaf het bordes, terwijl aan de andere kant wolkenkrabbers sferen oproepen van downtown Los Angeles. Schuin daar tegenover, met uitzicht op de Tafelberg, ligt het beruchte Kasteel de Goede Hoop: gebouwd in 1666 en bedoeld om de nederzetting van de VOC te beschermen. De burcht is volledig intact en bezit diverse zalen en tentoonstellingen die een beeld geven van de invloed van de Nederlanders en Britten op Zuid-Afrika. Ondanks de vredige aanblik van het kasteel en de groene omgeving, volgt een nare bijsmaak in de toiletten, die vroeger als kerkers dienden voor de oorspronkelijke bewoners, de Khoikhoi en San.

Fenomenaal panorama

Vanaf de beroemde Bo-Kaap wijk, met haar felgekleurde huizen, kan je ook genieten van het uitzicht op de Tafelberg. De wijk bestaat uit een hechte moslim- en Indische gemeenschap. Tegen een heuvel is Indisch restaurant Bo-Kaap Kombuis gevestigd. Dat plekje, met een fenomenaal panorama op het heuvellandschap, weten alleen locals te vinden. Traditioneel Cape Malay-eten als bobotie (ovenschotel), Samosa Patata, Warra (gefrituurde voorgerechtjes) en pittige kip, is in overvloed aanwezig. De toetjes zijn helemaal een traktatie, zoals de snowball gevuld met kokos. Al struinend door de wijk valt op dat elk huis z’n eigen aanblik heeft. De panden worden van generatie op generatie doorgegeven, goed onderhouden en vormen daardoor een hechte familie.

Eindelijk komt het moment om de Tafelberg van dichtbij te bewonderen, via de kabelbaan die op tien minuten tijd omhoog glijdt naar ruim 1.067 meter. Het uitzicht bij helder weer mag je zeker ‘verbluffend’ noemen. Elke hoek is anders. Het drukke stadsleven wordt letterlijk omarmd door de natuur met haar rotsformaties, woeste zee, goudgele stranden, prachtige baaien met pittoreske dorpjes. Het desolate Robbeneiland straalt in de oceaan. Naast de top bevinden zich vele wandelpaden en klimtochten rondom de berg en omringende rotsformaties, zoals de Twaalf Apostelen, Devil’s Peak en of Lions Head. Gezinnen picknicken met al het moois op de achtergrond. Wat een voorrecht om deze 1.600 honderd meter hoge ‘buurman’ dagelijks te kunnen bezoeken wanneer het mooi weer is.

Betoverende kustlijn

Het verlangen om de omringende natuur te onderzoeken neemt toe. Een andere sprookjesachtige oase bevindt zich dan ook beneden aan de berg. De botanische tuin Kirstenbosch laat zich rijkelijk begroeien met Fynbos plantenfamilies (bestaande uit vier groepen en duizenden soorten) en staat inmiddels op de Werelderfgoedlijst. Een halve dag ronddwalen door deze rustgevende groene omgeving voelt zalig. De perfecte afsluiter is een picknick op zondag bij een Summer Sunset openluchtconcert (van november tot april), erg populair bij locals. Hier treden zowel nationale als internationale artiesten op.

Na Kirstenbosch lonkt de Cape Peninsula, het Kaapse schiereiland met haar fraaie kustweg die kronkelt langs pittoreske dorpjes en hagelwitte stranden als Clifton en Camps Bay. Een favoriet vissersdorpje is Kalk Bay. Hier zou gids Keith Sparks ooit oud willen worden. Het wonen in de baaien is echter prijzig in de buurt van hippe stranden als Camps Bay, dat sterk doet denken aan het Californische Venice Beach. Een ‘zien en gezien worden’-sfeertje heerst in uitgaansgelegenheden als Pepperclub. Sparks ‘kleine haven’ komt tot leven wanneer de vissers hun vangst binnenhalen en hun versgevangen vis serveren in Kalky’s, de hotspot voor fish & chips. Afdalend naar beneden loopt ook de spoorlijn, die eindigt in Simons Town. De trein rijdt langs de betoverende kustlijn binnen anderhalf uur naar het hart van Kaapstad. Dit is een goed alternatief wanneer je geen auto hebt, en toch buiten het centrum de omgeving wil verkennen.

Hier vlakbij is ook de beroemde Afrikaanse pinguïnkolonie te vinden, de enige die op het continent broedt. Haar familie telt inmiddels meer dan drieduizend leden. Gids Keith Sparks slaat af bij Bellevue Road, een klein zijstraatje dat uitkomt op Boulders Beach. Alleen locals weten deze ‘ingang’ te vinden, waardoor er dus geen hordes toeristen zijn. Het is heerlijk om tussen de eigenzinnige en nieuwsgierige vogels te lopen. Maar ook opletten, want er kan er zo een tevoorschijn komen uit een zandholletje. Al zwemmend en waggelend kijken ze nieuwsgierig naar hun geïnteresseerd publiek.

Verre zeegezichten

Na een half uur rijden heb je bijna ongemerkt het Nationale Park bereikt. De omgeving wordt omringd door protea en erica fynbos heidesoorten, en er verschijnt een groepje wilde struisvogels aan de horizon. Door hun camouflagekleur gaan de vogels op in de geelgroene vegetatie. Uiteindelijk is het laagste puntje van de Kaap bereikt. Rondom de vuurtoren van Cape Point oogt het uitzicht prachtig. Er komt hier geen eind aan de verre zeegezichten.

De Cape Point wandelroute baant zich al kronkelend met vlonders een weg door het fynbos, langs het Bounty-achtige Diaz Beach. Je ziet hier nauwelijks mensen, waardoor wild, zoals een paartje elanden, zich laat zien. Binnen drie kwartier heb je de top bereikt. De terugweg van deze droomroute oogt al even indrukwekkend. De open vlaktes van het natuurreservaat gaan op in slingerende wegen, omgeven door rotsformaties, baaien en kleine dorpen als Scarborough, favoriete surfspot Kommetjie, en het idyllische Hout Bay, dat in een inham tussen berg en oceaan ligt. Het landschap wordt met de berggezichten in de oceaan nog adembenemender rond Chapman’s Peak Drive. Het is een intensieve route die zo’n 600 meter boven zee kronkelt, vergelijkbaar met de legendarische Californische kustroute, Highway 1.

Proost!

In tegenovergestelde richting van de kustlijn ligt de geliefde Westkaap provincie. Op slechts 25 kilometer van Kaapstad glooien wijnvelden rondom plaatsen als Paarl, Franschoek en Stellenbosch. Verkeerde keuzes maken kan je nauwelijks: wees eerder selectief qua smaak. Fairview is bijvoorbeeld een groot wijnhuis dat tussen Klapmuts en Franschoek ligt. Hun handelsmerk: de combinatie met geitenkaas. De geiten hebben er hun eigen ‘paleisje’ – een toren met puntdak - waar ze zich verschuilen voor de hitte. Rond half elf ’s ochtends (!) wordt bij Fairview al wijn geserveerd in de bars en chique proeverijkamers. Aanraders zijn de frisse en aromatische Sauvignon Blanc en de rode fruitige Malabar. De bijpassende geitenkazen, met kruiden, knoflook of stukjes abrikoos, vullen de wijnen perfect aan.

De lunchstop volgt bij Haute Cabrière Cellar Restaurant, dat in een vallei ligt en een fantastisch uitzicht heeft over haar glooiende heuvels en volle wijnstronken. In de koele kelder met zicht op het landschap is het heerlijk proeven van verse producten zoals zalm, pasta en salades, eveneens aangevuld met uitstekende wijn. Het enige wat ontbreekt is goede muziek. Terug in de auto weet gids Keith Sparks daar raad mee, en zet hij een cd van trompettist Hugh Masekela op. Al rijdend door het prachtige heuvellandschap met zijn vele wijnhuizen, vervaagt het goede leven van Franschoek en Stellenbosch, wanneer de eerste daken van de townships langs de snelweg opdoemen. Masekela zingt met pijn in het hart over onuitwisbare littekens, maar ook over de schoonheid van zijn geliefde land. Kaapstad, metropool van grote contrasten en verleidster pur sang, een adembenemende stad die het onderbewustzijn prikkelt en toefluistert terug te komen, maar waarbij altijd een lichtwrange smaak blijft hangen.

Onze GRANDE reporters stellen volgend(e) hotel(s) voor in deze streek

Grande hotels

GRANDE reporters Joke Vermeersch en Kevin De Vos
bezochten dit hotel en schreven:
"

Momenteel is POD het enige trendy luxueuze boetiekhotel in Camps Bay, het mondaine met palmbomen gekleurde kustoord. Alles in POD is 'design', maar dan van de goede soort: het staat discreet ten dienste van de gast, en niet andersom.

..."
GRANDE reporters Joke Vermeersch en Kevin De Vos
bezochten dit hotel en schreven:
"

De locatie van deze nieuwkomer kan niet beter: net onder de Tafelberg, omringd door pure landschappelijke schoonheid. Interieurarchitect Joe Jacob koos voor een heerlijk extravagante sfeer, terwijl elke van de zeven kamers toch verschillend is ingericht.

..."
GRANDE reporters Joke Vermeersch en Kevin De Vos
bezochten dit hotel en schreven:
"

Als je op zoek bent naar een logeeradres met een authentiek karakter in het hart van de stad, dan is dit helemaal iets voor jou. Meubels uit de achttiende eeuw, de meest luxueuze stoffen, een schitterend ontbijt…, hier word je als gast echt gepamperd.

..."
GRANDE reporter Harmke Kraak
bezocht dit hotel en schreef:
"

Klassiek hotel in hartje Kaapstad, aan de voet van de Tafelberg, met prachtige binnentuin en uitgebreide high tea.

..."
GRANDE reporter Kevin De Vos
bezocht dit hotel en schreef:
"

De troeven van Kaapstad zijn eindeloos: een erg moderne ‘vibe’, een bijzonder kleurrijke bevolking en in de buurt misschien wel de mooiste landschappen ter wereld. Logisch dat Kaapstad dé toeristische hotspot van Zuid-Afrika is.

..."
"

Het zesde hotel van deze gereputeerde keten. Met een toplocatie aan het Waterfront, een minimale kameroppervlakte van 63 vierkante meter, het grootste zwembad in Kaapstad, ongekend comfort en een service die grenst aan de perfectie, werd het meteen een absolute blikvanger.

..."