Bestemming van het Jaar 2021: Malta in 7 keer 2 facetten

Op de rand van Europa, in het zuiden van de Middellandse Zee, pronkt Malta. Een eiland met op alle vlakken verschillende gezichten: verbijsterend, intrigerend en intens. Zo kan je het verleden samenvatten dat Malta tot op vandaag met zich meedraagt.

Op dit eiland is het warme weer een vaste zekerheid, van mei tot oktober is het hier zomer. Voor de meeste bezoekers geldt dat het eiland een gegarandeerde zonbestemming is, waar zon en zee samengaan met vriendelijke gastvrijheid en lekker eten. Maar Malta biedt eveneens een ruim aanbod van culturele parels en een straffe geschiedenis. En timmert ook vandaag nog volop aan de ontwikkeling van het toerisme, de diensteneconomie en de infrastructuur. Een intrigerende mix, waar je je als argeloze bezoeker niet altijd aan verwacht. Een bezoek aan Malta in zeven onderwerpen, telkens met twee gezichten.

1. De geschiedenis: onafhankelijke republiek na voortdurende overheersingen

Sinds 1974 is Malta een onafhankelijke republiek, die deel uitmaakt van de Europese gemeenschap en de euro als munt gebruikt. Echter, door zijn strategische ligging in de Middellandse Zee was het eiland door de eeuwen heen een voortdurend strijdtoneel, met een stoet overheersers: de Tempelbouwers vanaf 3600 voor Christus, de Feniciërs, de Romeinen, de Vandalen, de Goten, de Byzantijnen, de Arabieren, de Normandiërs en de Sicilianen met Keizer Karel, de Kruisridders van de Johannieter Orde (ook wel de Orde van Malta genoemd), Napoleon, en tenslotte de Britten van 1800 tot de onafhankelijkheid in 1964. In de Tweede Wereldoorlog werd het eiland stevig gebombardeerd door de Duitse Luftwaffe.

2. De bevolking: trendy Italianen, traditionele Britten

Ondanks zijn ligging laag in de Middellandse Zee is de bevolking van Malta weinig Arabisch: de meeste Maltezers lijken op kleine kwieke Italianen. De meer dan 150 jaar binnen het Britse imperium hebben ervoor gezorgd dat Malta een evidente bestemming is voor Britten, als toeristen of voor een langer verblijf. Opvallend is ook de zeer hoge bevolkingsdichtheid op het eiland: die ligt nog 5 keer hoger dan in België! Bovenop zijn eigen bevolking van bijna 0,5 miljoen inwoners ontvangt het eiland jaarlijks meer dan 1 miljoen toeristen.

3. De taal: Maltees en Engels

Maltezers spreken een eigen taal, die behoort tot de Semitische talen zoals ook het Arabisch en het Hebreeuws. Uniek voor een Semitische taal is de schrijfwijze in ons Latijns schrift, hetgeen echter de begrijpelijkheid van de taal voor een buitenlander niet bijster verhoogt. Gelukkig spreken de meeste Maltezers ook prima Engels, dat is ook nog steeds de tweede officiële landstaal.

4. De zee: prachtige baaien, (bijna) geen stranden

De oppervlakte van Malta bedraagt amper 300 vierkante kilometer, of amper 1% van de Belgische oppervlakte. De zee is overal, en levert prachtige baaien en grotten zoals de Blauwe Grot in het zuiden in Zurrieq. Het water krijgt er door het zonlicht verschillende schakeringen van blauw en wordt zelfs fluorescerend. In de grotere toeristische plaatsen zoals Sliema en Saint-Julians kan je met de boot de zee op: voor duiken en snorkelen is Malta een top bestemming. Zandstranden zijn er echter nauwelijks: wie goed zoekt vindt Golden Bay, Ghajn Tuffieha Bay en Gnejna Bay.

5. De cultuur: culturele hoofdstad naast massatoerisme

Hoofdstad Valletta was in 2018 culturele hoofdstad van Europa. Dat is terecht: de stad herbergt rond de fantastische ‘Grand Harbour’ verscheidene prachtige bouwwerken zoals de forten van Sint-Elmo, Sint-Michael en Sint-Angelo, die allen gebouwd werden door de Orde van Malta. Het vroegere Grootmeesterspaleis van de Orde doet nu dienst als Huis van de Afgevaardigden en kantoor van de President. Ook de Sint-Janscokathedraal is van de Orde en toont ‘De onthoofding van Johannes de Doper’ van Caravaggio. Voor een kleine gemeenschap is de variatie in culturele uitingen groot: voortdurend zijn er klassieke concerten, treden koren en filharmonieën op, lopen er tentoonstellingen, enzomeer. Die culturele diversiteit wordt wat weggedrukt door de alles overheersende populaire toeristische vloedgolf.

6. Het geloof: katholiek, centrum van offshore- en gokbedrijven

Wellicht is Malta het meest katholieke land van Europa: ongeveer de helft van de bevolking gaat wekelijks naar de mis. Dat gaat terug tot de schipbreuk van Sint-Paulus in 60 in Saint Paul’s Bay. Malta telt honderden kerken, elk gehucht heeft zijn kerk en dat zijn dikwijls monumentale gebouwen. Het mooiste voorbeeld is de Mosta Dome ofwel de Rotunda van St. Maria Assunta. Tijdens de Tweede Wereldoorlog trof een Duitse bom de koepel van de Dome en viel midden de kerk tussen 300 gelovigen naar beneden. De bom ontplofte wonderbaarlijk genoeg niet en vandaag ligt een replica in de kerk ter nagedachtenis. 

Naast een centrum van katholicisme staat Malta ook bekend als centrum van een ruim aanbod van offshore belastingontwijkende bedrijven uit heel Europa en als draaischijf van internationaal opererende gokkantoren. Ter plaatse een postbus openen, of in een casino een gok plaatsen, het kan makkelijk én legaal.

7. De architectuur: Moorse laagbouw en toeristische hoogbouw

De hoge bevolkingsdichtheid brengt met zich mee dat bijna het hele eiland een stedelijk karakter heeft: enkel in het noorden ligt nog veel open ruimte. Traditionele huizen tonen Moorse invloeden, met dikwijls prachtige kleuren. Aan de zee komen in een hoog tempo hoogbouw buildings rond de promenades.

Typisch Malta

Zomer: op Malta gaat de thermometer zelden onder de 10 graden en duurt de zomer van mei tot oktober. In de andere maanden is er kans op regen en wind.

Vervoer: auto’s rijden links, met dank aan de Britten. Het openbaar vervoer is goed ontwikkeld. De bussen zitten wel regelmatig overvol, en dus kan het gebeuren dat de buschauffeur je stopplaats gewoon voorbijrijdt zonder je mee te nemen.

De Orde van Malta: is een internationale rooms-katholieke ridderorde waarvan de leden voornamelijk medici zijn, vandaar de bijnaam hospitaalridders. De Orde bestuurde Malta van 1530 tot 1800. Vandaag bestaat de Orde nog steeds: ze telt ongeveer 100.000 leden en doet aan liefdadigheid, vooral vanuit een medische invalshoek.

De andere eilanden: naast hoofdeiland Malta liggen Gozo, Comino, Cominotto, Filfla, Fungus Rock, Manoel Island en Saint Paul’s Islands. Gozo telt ongeveer 30.000 inwoners, het bevolkingsaantal van Comino wisselt al jaren tussen 4 en 5, de andere eilanden zijn onbewoond, al zijn er plannen om ook op Manoel Island bevolking toe te laten.

Eurovisiesongfestival: één keer per jaar zet Malta zichzelf in de kijker voor heel Europa tijdens het Eurovisiesongfestival. Winnen kon Malta tot dusver nog niet: in 2002 en 2005 werd het tweede.

Onze GRANDE reporters stellen volgend(e) hotel(s) voor in deze streek

Grande hotels

"
Rosselli in de Maltese hoofdstad Valletta behoort tot de hoog kwalitatieve collectie van AX Privilege. Het boetiekhotel met 25 kamers of suites combineert een prachtige architectuur, alle moderne comfort... en het Under Grain restaurant met Michelin ster.
..."
GRANDE reporter Gert Van Wichelen
bezocht dit hotel en schreef:
"

The Palace ligt in het centrum van Sliema, één van de topbestemmingen aan de overkant van de ‘Grand Harbour’ van La Valletta.

..."