Authentieke charme op de Cycladen: Amorgos

Amorgos, het meest oostelijke eiland van de Griekse Cycladen, verrast met spectaculaire natuur en authentieke charme. Zeil mee naar deze oase van rust in de Egeïsche Zee.

Diepblauw, wit, groen: de kleuren steken schril af tegen een strakke einder. In het pittoreske haventje van Katapola schitteren de lichtjes. Langzaam ontwaken de witgekalkte huisjes uit hun slaap terwijl de vissers hun nachtelijke vangst aan wal zetten. Slechts een deel van de vis zal op het eiland blijven, de rest vertrekt naar het verre buitenland. In het tweede haventje van het eiland, Agiali, een tiental kilometers verder, trekken de bleke ochtendnevels op. De eerste zonnestralen kleuren de turkooizen baaien. Nog even wachten en het blauw van de kerkkoepels licht fel op tegen de stralende hemel. Dit zijn de Griekse Cycladen met hun ruige landschap, waar de rotskliffen loodrecht als een muur uit de zee oprijzen. Mooier kan je het niet dromen. En er heerst een onbeschrijfelijke rust op dit eiland, die je niet meer loslaat.

Tradities met verve

Amorgos weet zijn voornaamste troef goed te bewaren: de vriendelijke, gastvrije bewoners. Het eiland is zeer authentiek: zelfs het zangerige spreektaaltje heeft wortels in de oertijd. Nergens anders in Griekenland worden de tradities ook met zoveel verve in ere gehouden. Eigenlijk kun je Amorgos beschouwen als één levende brok folklore. Het instandhouden van religieuze en dagelijkse gebruiken heeft een grote etnologische waarde. Op dit eiland wordt het orthodoxe geloof gekruid met bijgeloof, legendes, rituele bezweringen en vereringen. Een voorbeeld: een byzantijns manuscript, dat wordt bewaard in het klooster van Hozoviotissa, bevat een bezwering tegen de ‘onzuivere Ghiallou’, een heks die ervan verdacht werd pasgeborenen om te brengen. Deze legende, waarnaar ook Sapho verwijst in haar gedichten uit de zesde eeuw voor Christus, kreeg een tweede leven in de religieuze geschriften van de popen.

Aan feesten geen gebrek

In de zomer is het pasteli-feest het meest belangrijke. Op 10 augustus troept de bevolking van de hoofdstad Chora samen. Iedereen maakt en proeft mierzoete versnaperingen van honing en sesamzaad, geparfumeerd met een blaadje citroen. Vijf dagen later is het dorp Langada aan zet. Alles staat dan in het teken van de Heilige Maagd in het kerkje Panagia Epanohoriani (letterlijk ‘Lieve Vrouw hoog boven het dorp’). Tijdens de gebeden en het zegenen van het brood wordt er kwistig omgesprongen met wierook. Daarna verzamelen alle inwoners rond een grote tafel. Iedereen geniet van het nationale gerecht: de ‘patato’, met geroosterd geitenvlees, tomaat en aardappel. Maar de belangrijkste feestelijkheden vinden plaats in het voorjaar, vooral rond Pasen. Voor de gelegenheid versieren de vrouwen de dorpstrappen met handgeschilderde witte bloemen. 1 mei is het feest van de arbeid. Dan vlechten de vrouwen hun bloemenkransen van gele margarides op het strand en lijkt het eiland wel één picknickplaats. Meisjes in kleurrijke jurken flaneren door de straten van Langada. Zij maken zich op voor de muzikale optocht in de namiddag. Het hele dorp bewondert de sierlijke ‘syrto’ en ‘ballo’ dansers, voortgeduwd door de ritmes van  van viool en Griekse luit.

Klooster in de rotswand genesteld

Ondertussen brengen de popen de heilige iconen van kerkje naar kerkje, begeleid door de omwonenden. Tijdens de optocht heerst een serene sfeer, zo eigen aan byzantijnse culturen. Alle ogen richten zich naar het beeld van de Heilige Maagd. Volgens de legende is het afkomstig uit het klooster van Khoziva in Palestina. In de negende eeuw belandde het beeld per boot in Amorgos. Daar vond het onderdak in een kapel in een nis in de rotsen nabij Chora. Op die plaats liet keizer Alexis Commene later in 1088 het hagelwitte klooster van Hozoviotissa bouwen. Hozoviotissa zit in de rotswand genesteld. Het indrukwekkende gebouw bevat talrijke kostbare manuscripten, iconen en giften van gelovigen. Zij offeren hun juwelen en gouden of zilveren afbeeldingen van een been, arm of ander lichaamsdeel waarvoor zij genezing afsmeken. Het eiland zou 365 kapellen tellen, waaronder  de kleinste van Griekenland, Agios Fanourios, in Chora.

Zeerovers in zicht

De hoofdstad Chora, omgeven door enkele oude molens, werd gebouwd rond een rots die als een schildwacht uittorent boven het stadje met de nauwe straatjes. Van hieruit, op het hoogste punt van het eiland, hield men de bewegingen van indringers in de gaten. In dit gebied waren zeerovers ooit zeer actief. Zij gebruikten Katapola als uitvalsbasis voor hun plundertochten. De piraten dwongen heel wat eilandbewoners tot uitwijken: Amorgos is sinds jaar en dag een kruispunt van oost en west. Het strategische gelegen eiland veranderde meermaals van eigenaar. In de loop der tijd lieten horden bezetters – Byzantijnen, Franken, Turken - hun sporen na.

Minder toegankelijk, moeilijk te verlaten

Nu heeft Amorgos eindelijk zijn rust teruggevonden. Ondanks de invloed van al deze beschavingen ademt het eilandje nog altijd de typische sfeer van de Cycladen. Smetteloos witte dorpjes liggen verspreid in ruige landschappen met steile rotswanden. Op het eerste gezicht lijkt elk dorp een kopie van een ander, maar toch zijn er telkens weer verrassende accenten. Als bezoeker krijg je er nooit genoeg van. De frisse, sobere vormen en kleuren blijven een feest voor het oog. Het prachtige Amorgos is een eiland als een ansichtkaart, waar de tijd is blijven stilstaan, en met een onweerstaanbare charme. Zeker wat minder toegankelijk dan de andere Cycladen, maar o zo moeilijk om te verlaten.

Onze GRANDE reporters stellen volgend(e) hotel(s) voor in deze streek

Grande hotels